Świętowanie w czasach mojego dzieciństwa i obecnie.

Rozalia Kindrat-Zespół „Viatori” z Pakosławska.
Korektor-Edward Kański.

	Święta-ileż ich przeżywamy w ciągu swojego życia-kościelne, państwowe i inne. Im człowiek starszy, tym częściej porównuje z dzieciństwa zapamiętane ze wsółczesnymi.
	Moi dziadkowi (Jan i Maria Buszyńscy) oraz rodzice (Antoni i Anna Kańscy) pochodzili z Kresów Wschodnich, z Wołynia, II RP. Los wyrwał ich z Ziemi Ojców i rzucił na tzw. Ziemie Odzyskane. Na wniosku o przyznanie prawa własności dla Jana Buszyńskiego wpisano 13.06.1945 r. jako datę przybycia w okolice Milicza do Bogusławic (dziś Pakosławsko). Tu ja i moja siostra Marysia przyszłyśmy na świat-brat Edek urodził się jeszcze w Zbarażu-tu dorastaliśmy, tu przyswajaliśmy zwyczaje i obyczaje. Dziadkowie posiadali gospodarstwo rolne, w którym również i my dzieci musieliśmy pracować. Tato trudnił się murarką-do dziś w całym nadbaryckim powiecie milickim stoi wiele budynków wzniesionych jego ręką. 
	Święta kościelne były ważnym czynnikiem kształtującym życie ówczesnych rodzin, w większości bardzo religijnych. Na święta musiał być wysprzątany cały dom. Bielono ściany, pokrywano je różnymi wzorami za pomocą specjalnych wałków, a pod sufitem przy pomocy papierowego szablonu malowano ozdobne szlaczki. Sienniki napychano świeża słomą, oblekano czystą pościel na łózkach. W gospodarstwach odbywało się świniobicie: peklowano i smażono mięsa, zagotowywano w szklanych słoikach. Przy pomocy ręcznych maszynek wyrabiano kiełbasę. Tę na późniejszy użytek po upieczeniu zalewano w kamiennych garnkach smalcem. Tuż przed świętami surową kiełbasę mama układała na blasze w krążki, smarowała rozmąconą krwią i piekła w kuchennej blaturze (rodzaj piekarnika). Wypiekano rózne ciasta: makowce, pierniki, babki. W balii pływały karpie, w miskach moczył się mak i śledzie. Przy piecu suszyła się pszenica, którą potem mama ubijała makohonem (rodzaj dużego, drewnianego tłuczka) , by łuski odpadły od ziaren- to była podstawa do kutii- głównej wigilijnej potrawy. Tato przynosił z lasu choinkę. Ubieraliśmy ją własnoręcznie wykonanymi z kolorowego papieru łańcuchami, jabłkami, orzechami, piernikami, cukierkami , woskowymi świeczkami osadzonymi w specjalnych łapkach i wystruganymi z drewna przez tatę ptaszkami. Na piecu dochodziła kutia z makiem i orzechami, śledzie doprawiano cebulką, porcje karpia skwierczały na patelni, na drugiej smażyły się racuchy a w garnku naciągał susz z owoców. Potraw na Wigilię musiało być 12. Na dworze mróz aż skrzypi i maluje w cudne wzory szyby w oknach, polatuje śnieżek. Wszyscy odświętnie ubrani wyglądamy pierwszej gwiazdki-czas na wieczerzę wigilijną. W pokoju pachnie siano położone pod choinką, na stole biały obrus i dodatkowe nakrycie-dla wędrowca. Dziadek Jan, a po jego śmierci tata Antoni-składa życzenia domownikom. Dzieci całują starszych w rękę-dzielimy się opłatkiem i...wieczerza. Śpiewamy kolędy. Tato jeszcze każdemu odśpiewuje własną pastorałkę. I ... prezenty-paczki, które tato przynosi z pracy. Były w nich słodycze, cytrusy, kakao. Po wieczerzy zanosimy opłatek do obory dla konia, krów i królików. Byliśmy ciekawi czy mówią ludzkim głosem-przy nas jakoś mówić nie chciały. Od chałupy do chałupy chodzą kolędnicy: diabeł, anioł, śmierć, Herod-czasami po ich odejściu na choince nie został ani jeden cukierek. Przed północą z domostw wychodzą ludzie na Pasterkę. Śnieg skrzypiał pod nogami, iskrzy się gwiazdami zimowe niebi, szczekają rozbudzone psy. Z kościoła w świat niesie się kolęda- „Bóg się rodzi-moc truchleje”. Zmęczeni, ale też radośni wracaliśmy do domu. Całe dwa dni Świąt przed nami; rodzinne spotkania i świąteczne potrawy, których nie było w codziennym jadłospisie. Usypywał tata śnieżną górkę na podwórzu i zjeżdżaliśmy z niej na sankach, również jego roboty.
	Teraz może i jest wszystkiego pod dostatkiem: szynki, kiełbasy, egzotyczne owoce, wyszukane prezenty pod choinką, przemyślnie oświetlone domy i drzewa przy nich, ale...zanika duch świąt. Wszechobecne reklamy już na długo przed Godami krzyczą o magii świąt, a to przecież cud się dokonał. Narodził się mały Jezus niosący pokój całemu światu. By był ten świat lepszy, to Boże Dziecię musi rodzić się w sercu każdego człowieka, a nie w zimnym betlejemskim żłobie. Przyszła moda na spędzanie świąt w miejscowościach wczasowych, dania z kateringu, słuchanie kolęd z odtwarzaczy lub z  telewizora... W swoisty niebyt odchodzi tradycja rodzinnych świąt-a szkoda i żal...
	Pamiętam również Zielone Świątki, czyli Zesłanie Ducha Świętego. Rozsypywało się tatarak w domu na podłogach pomieszczeń, a zieleń brzózek maiła wnętrze kościoła.
	O Wielkanocy jeszcze. To najważniejsze katolickie święto poprzedzone Triduum Paschalnym. Wszelkie porządki w domu i świniobicie musiały być zakończone przed Wielkim Czwartkim. Do świąt nie można było używać ani siekiery, ani nożyczek. Nie wykonywano też żadnej pracy w polu czy w ogrodzie. To był czas na nawiedzanie kościoła i modlitwę. W moim domu post od potraw mięsnych obowiązywał przez cały rok. Mama i babcia „suszyły ”również w każdą środę.
	Tydzień przed Wielkanocą obchodzono Niedzielę Palmową. Niosło się do kościoła przybrane zielenią wierzbowe gałązki, a po wyjściu ze świątyni każdy każdego uderzał baziami po plecach wołając-„Palma bije nie zabije, za sześć noc Wielkanoc”. W domu mama wypiekała baby-zajęte ciastem były wszystkie małe garnki i blaszane kubki. Piekły się baby, ciasto aż wylewało się z foremek-zapach niósł się po całym podwórku. Niestety domyć potem te garnczki to było prawdziwe wyzwanie. Jak Wielkanoc, to musiały być kraszanki (pisanki). Gotowały się jaja w wywarze łupin cebuli-na brązowo, a w wywarze z zielonych zbóż na zielono.
	W Wielką Sobotę nosiliśmy pokarmy do kościoła-do święcenia. W przybranym koszyku-również wyplecionym przez tatę był chleb, babka, kiełbasa, chrzan, jajka, sól, baranek z masła. Surowe jaja składało się do kosza przy ołtarzu- jako dar dla księdza. Zapach kiełbasy kusił, korciło spróbować, ale to było możliwe dopiero podczas wielkanocnego śniadania. A czekała jeszcze przecież adoracja Bożego Grobu i Msza rezurekcyjna odprawiana o poranku. Na nabożeństwa Triduum chodziliśmy do Cieszkowa-pięć kilometrów w jedną stronę i pięć kilometrów w drugą. I wreszcie można było zasiąść do stołu, do świątecznego śniadania. Z tatą tłukliśmy się jajkami. Kto czyje zbił-zabierał  stłuczone. Tata zazwyczaj wygrywał-umiał odpowiednio trzymać jajo. Do mięs dodawało się chrzan ucierany na dworze, żeby mniej szczypał w oczy i wymieszany z czerwonymi buraczkami. 
	Na moim wielkanocnym stole ma swoje miejsce biała, upieczona kiełbasa, żurek z takąż kiełbasą, jaja w różnej postaci, smażonka z różnych wędlin, gotowanego jajka i chrzanu utartego na wiórka. Z ciast jest sernik, mazurek, babka wielkanocna .Staram się wiosennie udekorować stół i cały dom. Po świętach wynosiło się palmę do kurnika aby kury dobrze się chowały.
	W latach mojego dzieciństwa świętowano obowiązkowo 1 Maja. Udekorowanymi traktorami (brzózki, flagi) dorośli i młodzież jechali na pochód do powiatowego Milicza. Weselszy był powrót, szczególnie starszych-wzmocnionych „procentami”. Śpiewali i śpiewali i to nie tylko pieśni patriotyczne ale takie bardziej swawolne.
	Można powiedzieć, że życie w czasach mojej młodości było trudniejsze, ale weselsze. Ludzie byli bardziej na siebie otwarci, do tańca i do różańca. Przywiązani do tradycji i obyczajów przodków.
Opis zdjęć:
1.Ozdoba choinkowa wykonana przez ojca w 1947 roku
2.Walizka na ozdoby choinkowe w rodzinie od 1947 roku
3.Rok 1967-Rozalia w wieku trzynastu lat
4.Rok 1983-tato Antoni Kański z wnukiem Kubusiem
5.Rok 1986-mikołajki-moi synowie Jakub i Bartek
6.Rok 2010-rękodzieło-koszyk do święconki
7.Rok 2017-Boże Narodzenie